تیم واحد تحقیق و توسعه شرکت مهندسی سازان به سرپرستی دکتر فتاح پیرویان موفق شدند تا یکی از نوآورانه ترین طرحهای تولید قالب ستونهای پیش ساخته بتنی را طراحی و به مرحله تولید برسانند . این اختراع تحولی موثر در زمینه تولید سریع و انبوه ستونهای دیوارهای پیش ساخته می باشد . یکی از مهمترین ویژگیهای فنی این اختراع، بهرهگیری از ساختاری یکپارچه، مستحکم و در عین حال انعطافپذیر است که با هدف افزایش سرعت تولید، بهبود کیفیت قطعات بتنی و برطرفکردن محدودیتهای قالبهای متداول طراحی شده است. در این سامانه، مجموعهای از اجزای مکانیکی، سازهای و تجهیزات کمکی بهصورت هماهنگ در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند .حاصل این رویکرد، توسعه یک تجهیز صنعتی با قابلیت استفاده مکرر در خطوط تولید قطعات پیشساخته و امکان حفظ کیفیت هندسی محصولات در چرخههای متوالی تولید است.
از جمله مشخصههای برجسته این سیستم، قابلیت انطباق هندسی آن با نیازهای متفاوت تولید است. ساختار قالب به شیوهای طراحی شده که بخشی از اجزای تشکیلدهنده آن قابلیت جداسازی، جایگزینی و تنظیم داشته باشند. به همین دلیل، تغییر مقطع یا ابعاد ستون تولیدی الزاماً به ساخت یک مجموعه قالب کاملاً جدید نیاز نخواهد داشت. استفاده از صفحات شکلدهنده قابل تعویض، اجزای اتصال استاندارد و پروفیلهای تقویتی با آرایش مشخص، امکان اصلاح هندسه داخلی قالب را متناسب با مشخصات قطعه فراهم میکند. چنین قابلیتی در واحدهای صنعتی که تولید ستونهایی با ابعاد گوناگون را در برنامه کاری خود دارند، از اهمیت اقتصادی و اجرایی قابل توجهی برخوردار است. کاهش تعداد قالبهای موردنیاز، محدودشدن زمان تغییر خط تولید و امکان استفاده مجدد از تجهیزات اصلی، از مهمترین پیامدهای بهکارگیری این ساختار ماژولار به شمار میروند.
در طراحی این اختراع، توجه ویژهای به نحوه استقرار قالب و وضعیت قرارگیری قطعه بتنی در زمان ساخت شده است. برخلاف بسیاری از روشهای متداول که تولید قطعات در موقعیت افقی انجام میشود، در این سامانه محور طولی ستون بهصورت قائم در نظر گرفته شده است. استقرار عمودی باعث میشود بتن تازه در امتداد ارتفاع قالب توزیع شود و حرکت حبابهای هوای محبوس به سمت سطح آزاد بتن با مسیر طبیعی صعود آنها هماهنگ باشد. این ویژگی، در صورت انتخاب مناسب طرح اختلاط، روش بتنریزی و تراکم، میتواند به کاهش حفرات سطحی و بهبود یکنواختی ظاهر قطعه کمک کند. همچنین با کنترل مناسب فرآیند تراکم، امکان دستیابی به سطحی همگنتر و کاهش عملیات ترمیم و پرداخت پس از خروج ستون از قالب فراهم میشود. این ویژگی بهویژه در تولید قطعات پیشساختهای که کیفیت ظاهری و دقت سطوح آنها اهمیت بالایی دارد، مزیتی کاربردی محسوب میشود.
یکی دیگر از بخشهای اساسی این طرح، سازوکار اختصاصی باز و بستهشدن جدارههای قالب است. در سیستمهای رایج، بازکردن قالب عموماً با آزادسازی تعداد زیادی پیچ، مهره، گیره یا تجهیزات نگهدارنده صورت میگیرد و در برخی موارد برای جداکردن صفحات از سطح بتن، استفاده از ضربه یا اعمال نیروهای نامتقارن ضروری میشود. این فرآیند علاوه بر افزایش زمان عملیات، احتمال آسیب به لبههای ستون، تغییر شکل صفحات و فرسودگی اتصالات را افزایش میدهد. در ساختار پیشنهادی، مجموعهای از بازوهای انتقال نیرو، اتصالات مکانیکی و جکهای دستی یا مکانیکی بهگونهای سازماندهی شدهاند که حرکت صفحات قالب به شکل هدایتشده و کنترلپذیر انجام شود. با فعالشدن مکانیزم بازشو، نیروی اعمالی از طریق اجزای رابط به جدارهها منتقل شده و امکان فاصلهگرفتن تدریجی صفحات از سطح قطعه بتنی فراهم میشود. در نتیجه، وابستگی عملیات قالببرداری به ضربهزدن یا جابهجایی دستی اجزای سنگین کاهش یافته و شرایط مناسبتری برای حفظ سلامت قطعه و تجهیزات ایجاد میشود.
آرایش مکانیکی این مجموعه به نحوی انتخاب شده است که در هنگام آزادسازی قالب، جابهجایی صفحات در مسیرهای مشخص صورت گیرد و احتمال ایجاد حرکتهای ناگهانی، لقی بیش از حد یا اعمال بارهای متمرکز به گوشههای ستون به حداقل برسد. تکرارپذیری عملکرد مکانیزم نیز از جنبههای مهم طراحی محسوب میشود؛ زیرا در خطوط تولید صنعتی، باز و بستهشدن مداوم قالب نباید موجب تغییر در موقعیت نهایی صفحات یا کاهش دقت هندسی محصول شود. استفاده از اتصالات هدایتشده و نقاط انتقال نیروی مشخص، امکان کنترل بهتر موقعیت اجزا را در چرخههای پیدرپی فراهم میکند. این رویکرد علاوه بر تسهیل عملیات قالببرداری، میتواند مدتزمان آمادهسازی قالب برای تولید بعدی را کاهش داده و بهرهوری تجهیزات را افزایش دهد.
در بخش سازهای، مقاومت قالب در برابر فشارهای ناشی از بتن تازه و بارهای اجرایی مورد توجه قرار گرفته است. بدنه اصلی از صفحات فلزی با ضخامت متناسب با شرایط بارگذاری تشکیل شده و در پشت این صفحات، شبکهای از پروفیلهای تقویتی، تیرهای سختکننده و اعضای صلبکننده تعبیه شده است. وظیفه این اجزا، افزایش سختی خمشی جدارهها، محدودکردن تغییرشکلهای خارج از صفحه و انتقال مناسب نیروها به چارچوب اصلی قالب است. در زمان بتنریزی ستونهای مرتفع، فشار جانبی بتن تازه میتواند در بخشهای پایینی قالب قابل توجه باشد و مقدار آن به عواملی مانند ارتفاع بتنریزی، وزن مخصوص بتن، سرعت پرشدن، دما و ویژگیهای رئولوژیکی مخلوط بستگی دارد. بنابراین ساختار تقویتی قالب با هدف ایجاد مسیر انتقال بار مناسب و کنترل تغییرشکلهای احتمالی طراحی شده است.




